Hieronder vindt u de presentaties zoals die gegeven zijn tijdens de FOBID Studiedag 2012 in de OBA.
10:45 Welkom en introductie
Welkom door Marjolein Nieboer, directeur/bibliothecaris van de Bibliotheek Rijksuniversiteit Groningen en voorzitter van de FCO (FOBID Commissie Ontsluiting).
Introductie
11.00 Adriaan van der Weel
Universiteit Leiden, Institute for Cultural Disciplines, Boekwetenschap
Zoals de eerste gedrukte boeken in veel opzichten op manuscripten leken is de computer vanaf het begin gebruikt voor het schrijven en produceren van gedrukte boeken. Al decennia zijn we bezig de inherente technologische eigenschappen van de computer te ontdekken. Dit is een langdurig proces, niet alleen omdat de teksttechnologieën van boekdruk en computer zo verschillend zijn, maar vooral omdat de computer als universele machine geen statische technologie is, maar eeuwig verder programmeerbaar. Zoveel is duidelijk, dat we bezig zijn de Orde van het Boek op allerlei manieren achter ons te laten. Grote tekstverzamelingen leiden bijvoorbeeld tot distant reading; ze beantwoorden andere onderzoeksvragen; ze vragen om andere toegangsvormen. Het communicatiemodel waarin al deze veranderingen hun beslag krijgen kantelt van verticaal naar horizontaal. De machtsverhoudingen in het traditionele kennissysteem staan onder druk en de instituties zoeken naar een nieuwe rol in het ontstane/zich ontwikkelende krachtenveld.
Presentatie
11.35 Gerard Kuys
Informatiespecialist Stichting Bibliotheek.nl
De opkomst van semantische technologieën zorgt, dat wat eerder nog een gepasseerd station leek te zijn – het gebruik van metadata, metadata, metadata – het zoeken in een nieuwe fase brengt. RDF-toepassingen maken het mogelijk om in het digitale domein de ene beschrijvingswijze van je collecties gelijkwaardig te plaatsen naast de andere. Er is geen noodzaak meer om je catalogus op te hangen aan één manier van beschrijven, je kunt overstappen van de ene systematiek naar de andere. Zo kun je op inhoud bruggen slaan.
In de hoofdbron van het Zoekplatform, de NBC, vinden we de bekende classificaties als kennisorganiserende systemen. Ze organiseren kennis, maar dan wel van bovenaf. Kennisgebieden worden in een hiërarchie gezet. Dat is niet de manier waarop gebruikers zoeken. Die kijken niet eerst of hun zoekterm onder rubriek A of B valt. Spontane classificaties ontstaan, die aansluiten bij de belevingswereld van de zoeker. Zulke classificaties vinden we in het machineleesbare kennismodel achter Wikipedia, DBpedia. Het Zoekplatform gebruikt DBpedia als een folksonomy die met de formele benaderingen van de bibliotheekwereld kan worden gecombineerd. Beide hebben daarbij te winnen. Maar de belangrijkste doorbraak is wel, dat met de Linked Data van DBpedia de informatie de bibliotheek binnenkomt in plaats van eruit te gaan. Dat is een nieuw gegeven, waarmee zij zal moeten leren omgaan.
Presentatie
12.10 Marjolein van der Linden
Hogeschool van Amsterdam, Media, Informatie en Communicatie
De mens organiseert, brengt orde aan in chaos en is in staat om betekenisvolle verbindingen te maken tussen zichzelf en zijn omgeving. De tien stappen van ordening uit de klassieke classificatietheorie pas ik toe op de moderne, digitale wereld. Vervolgens ga ik in op de vraag of chaos en orde tegenstellingen zijn die elkaar definiëren, zoals dag en nacht en goed en kwaad dat doen. En welke consequenties heeft dat voor een informatiespecialist in diens rol als 'ordenaar der dingen'?
14.00 Middagprogramma onder leiding van Matthijs van Otegem
Interactieve sessie over efficiency en workflows in de backoffice. Backofficespecialisten van heel diverse instellingen gaan met elkaar en met de aanwezigen in discussie. Elke instelling wordt met een korte film geïntroduceerd.
De volgende instellingen en panelleden stellen zich aan u voor:
webarchivering: KB / panellid Henk Meerbeek
mediaverwerking: Beeld en Geluid / panellid Anne Werst
e-journalverwerking: UB Leiden / panellid Jacob Heeren
boekverwerking: Biblionet Groningen / panellid Lieke de Veer
- Filmpje Biblionet
- Geen presentatie beschikbaar
archiefverwerking: Tresoar / panellid Luc de Vries
- Filmpje Tresoar
- Geen presentatie beschikbaar
De presentatie is in handen van Matthijs van Otegem, hoofd sector Productie & Beheer van de KB.
Presentatie
15.40 Slotbetoog Frank Huysmans
Afrondend betoog door Frank Huysmans, bijzonder hoogleraar Bibliotheekwetenschap, Universiteit van Amsterdam.
Filmpje (Eerste halve minuut is beeld helaas gekanteld)
Presentatie